Chương 769
Chương 763/890
Ở thời nhà Thanh, than đá ở đây nổi tiếng đến mức có tên riêng gọi là “than Kim Thủy,” vì ít khói, dễ cháy, bền, và tỏa nhiệt tốt. Đây là loại than chuyên cung cấp cho các quan chức triều đình, chứng tỏ than ở đây chất lượng như thế nào. Việc lão Lục có thể khảo sát và phát hiện ra loại than béo này và khởi động dự án khai thác cũng là nhờ vào nguồn tài nguyên có sẵn nơi đây, nếu không có thì dù có biến cũng không thể ra được.
Than đá từ Kim Thủy đã có từ lâu đời, nhiều người sống nhờ vào việc khai thác than. Trước kia, khắp nơi đều là những hầm mỏ than do người dân tự mở. Theo lời người xưa kể lại, chỉ cần có gan, chui xuống lòng đất kéo lên than là có thể phát tài.
Thôn Kim Thủy chính là một nơi giàu có.
Nhưng đó là chuyện của thời Minh Thanh.
Những năm dân quốc trước khi giải phóng, cuộc sống vô cùng khó khăn. Dù có than, nhưng đều bị các địa chủ lớn chiếm đoạt, nông dân chỉ có thể làm việc như trâu bò cho họ, làm cật lực mà vẫn không đủ ăn. Thậm chí chết trong hầm mỏ cũng không ai hỏi han. Sau này, khi được giải phóng, những kẻ ác độc đều bị xử bắn, nhưng để đảm bảo an toàn cho người dân, chính quyền không cho phép tư nhân tự ý xuống hầm nữa.
Miệng hầm đã bị bịt kín, và không ai được phép vào hầm mỏ nữa. Nhưng vẫn có những người bất chấp, liều mình xuống khai thác "vàng đen". Chỉ cần dám xuống, mang thứ gì đó lên, thì có thể đổi thành tiền. Khi nghèo đói đến mức đường cùng, người dân sẽ không ngần ngại mạo hiểm.
Thậm chí, có những người còn nghĩ ra cách khác: nếu hầm than nhỏ trong thôn không được phép xuống, thì họ sẽ ra ngoài tự khai thác, lén lút đào trộm. Thậm chí còn thông hầm than với hầm trú ẩn trong núi để tạo thành một mạng lưới.
Hành động này vô cùng nguy hiểm, và Lý Khuê Dũng lúc đó đã vô cùng đau đầu. Ông đã phải dốc sức giải quyết vấn đề này, và "bước ngoặt" đã xuất hiện vào một đêm mưa bão đầu thập niên 60. Tám người dân trong làng lén lút khai thác than suốt đêm, nhưng gặp phải trận lở đất do mưa lớn, khiến hầm than nhỏ bị bịt kín hoàn toàn. Hầm sâu đến mức dù có hét khản cổ cũng không ai nghe thấy.
Trước khi đi, họ chỉ nói với gia đình là ra sông bắt cá. Gia đình thấy họ lâu chưa về, lại tưởng họ gặp mưa nên trú ở đâu đó.
Sau khi mưa tạnh, người nhà không thấy họ về, lo lắng rằng có thể họ bị cuốn trôi, nên huy động cả làng dọc theo sông tìm người, tìm suốt hơn một tuần mà vẫn không thấy tung tích gì. Lúc này, một số người già nhớ lại chuyện xưa và đoán rằng có thể họ đã bị kẹt trong hầm than.
Dù gì cũng là tám thanh niên cường tráng, không phải tám con gà con mà nói mất là mất! Bao nhiêu ngày không có tin tức, chắc chắn họ đang ở một nơi không thể liên lạc với bên ngoài. Thế là, vị trưởng thôn khi đó đã tổ chức dân làng mở lại miệng hầm than bị niêm phong, và quả nhiên tìm thấy... xác của họ.
Cả thôn bàng hoàng, quận huyện phẫn nộ, bắt giữ trưởng thôn vì quản lý yếu kém. Điều này tạo cơ hội cho Cao Tam Dương, một cựu binh, trở thành đội trưởng đội sản xuất.
Dù cấp trên xử lý thế nào, thì tám trụ cột của gia đình đó cũng không thể trở về. Gia đình họ chìm trong đau khổ, và để tránh cho thân nhân nghĩ quẩn, cũng như ngăn ngừa thảm kịch tương tự, Cao Tam Dương đã ra lệnh rằng hầm than nhỏ trong làng không bao giờ được mở lại, phải niêm phong vĩnh viễn.
Từ đó, dù dân làng vẫn lén lút khai thác, nhưng không ai dám mở lại hầm than nhỏ. Hầm bị niêm phong suốt hơn ba mươi năm.
Hơn ba mươi năm trôi qua, những người trẻ và trẻ con sinh ra sau này có lẽ đã quên đi sự tồn tại của hầm này, nhưng Vệ Mạnh Hỉ thì không. Cô nhớ rất rõ.
Kiếp trước cô đã nghe nói, hầm than nhỏ này vào nhiều năm sau, khoảng giữa thập niên 90, lại được mở lại, vượt qua mọi trở ngại từ chính quyền và dân làng. Nó trở thành một mỏ tư nhân nổi tiếng gần xa, hưng thịnh trong vài năm.
Nhưng sự hưng thịnh đó không thuộc về dân làng, mà thuộc về ông chủ mỏ tư nhân. Hầm than nhỏ có trữ lượng không nhỏ, lại không cần kỹ thuật phức tạp, chỉ cần ngồi trong giỏ kéo nước thả xuống hầm là có thể lấy lên "vàng đen".
Nhưng ông chủ mỏ tư nhân này không dám thuê dân làng làm việc.
Vì người dân biết rõ ngọn ngành, họ đã lớn lên với những câu chuyện về hầm than nhỏ và đều cảnh giác với nó. Ông chủ mỏ không thuê được ai, nên chỉ thuê những người từ xa đến, không biết rõ tình hình, và cực kỳ túng quẫn. Có những người già năm sáu mươi tuổi, cùng con trai bốn mươi và cháu trai mười mấy tuổi, cả ba thế hệ kéo nhau đi làm.
Kết quả là trong quá trình khai thác, không có bất kỳ biện pháp an toàn nào, hầm than nhỏ bị sụp đổ. Cả ba thế hệ chết trong hầm!
Thảm cảnh đến mức trong ba năm khai thác than, ông chủ mỏ tư nhân kiếm được hàng tỷ đồng, nhưng số công nhân chết trong đó thì không ai biết rõ. Có người nói bốn, năm chục người, có người nói hai, ba chục, nhưng chắc chắn không dưới mười người!
Tội nghiệp những công nhân đều là người từ nơi xa đến, hoặc là những người đầu óc không bình thường, tàn tật, bị họ hàng hoặc người môi giới kéo vào làm. Chết rồi cũng không ai đòi được công bằng cho họ. Thậm chí có những người không cha, không mẹ, không con, không ai để đòi quyền lợi cho họ.
Thêm vào đó, có những nhà báo đen cùng thông đồng với ông chủ mỏ tư nhân, chỉ cần tiền đến tay, thì dù có tai nạn lớn đến đâu cũng có thể bị che giấu. Ngay cả khi có thân nhân tìm đến mỏ đòi công bằng, họ cũng bị đe dọa hoặc dụ dỗ để không thể lên tiếng. Dù có may mắn kiện lên được, thì khi điều tra cũng không tìm thấy một manh mối nào.
Thậm chí, những người đó có thể như chưa từng tồn tại ở nơi này, tất cả dấu vết về sự tồn tại của họ đều bị xóa sạch không còn chút gì.
Những câu chuyện này, trong phim ảnh, nếu diễn ra sẽ bị chửi là vô nhân tính. Nhưng lại xảy ra một cách sống động ngay tại hầm than nhỏ của thôn Kim Thủy. Điều trớ trêu là, không có kết cục nào như trong phim, không có ai đứng lên trừ gian diệt bạo, chính nghĩa dù muộn mà vẫn đến. Vì cho đến khi Vệ Mạnh Hỉ qua đời, hầm than nhỏ vẫn hoạt động mạnh mẽ, ông chủ tư nhân vẫn kiếm được bộn tiền, gần như đào rỗng cả dãy núi than ở Kim Thủy.
Chỉ là, kiếp trước cô dù sống ở khu vực này, nhưng ít khi đến thôn Kim Thủy, nên thực sự không biết ai là người mở lại hầm than và ai đã khai thác nó.
Vị ông chủ tư nhân bí ẩn đứng sau, rốt cuộc là tên khốn nào, cô thực sự không biết.
Người thím kia sợ cô không biết, liền kể lại tường tận câu chuyện về hầm than nhỏ, cuối cùng thở dài cảm thán: “Cháu cứ nghĩ mà xem, tính từ trước khi giải phóng, trong suốt cả trăm năm qua, hầm này chắc chắn có ít nhất mười mấy bộ xương, sao chúng ta dám mở lại được chứ?”